JOAQUIN SABINA - 19 DIAS 500 NOCHES (2008) Documentary produced by Pieter van Huystee Film Premiere Rotterdam Filmfestival 2008

TUIN DER AFWEZIGEN (2006) 54 min
Pilar Manjon verloor haar zoon bij de terroristische aanslagen van 11 maart 2004 in Madrid. Tegen wil en dank is ze woordvoerster van de slachtoffers en nabestaanden, die ze ziet als familie: 'Mensen die ongewild mijn zoon begeleidden op een reis waar niemand om gevraagd had.'
Documentary produced by Pieter van Huystee Film / IKON.

Scene Tuin der Afwezigen

JOHAN CRUIJFF - EN UN MOMENTO DADO (2004) 90 min Documentary produced by Pieter van Huystee Film / Humanistische Omroep.

BI BA BO (2002) Dadaistic musical produced by Pieter van Huystee Film / VPRO Television

WELCOME TO HADASSAH HOSPITAL (2002) 54 min
Documentary produced by Pieter van Huystee Film / VPRO Television

CINE AMBULANTE (2002) 58 min
Documentary produced by Pieter van Huystee Film / VPRO Television

FILM FOR SALVADOR (2002) 54 min
Documentary produced by Pieter van Huystee Film

Scene Film voor Salvador

BETWEEN TWO SAINTS (2001) 50 min
Documentary produced by Pieter van Huystee Film

BUÑUEL´S PRISONERS (1999) 70 min
Documentary produced by Pieter van Huystee Film / Humanistische Omroep

Scene Buñuel´s Prisoners

VOOR EN TEGEN (1999)
Interview Series produced by Pieter van Huystee Film

DISGRACE (1998)
Feature Film produced by Pieter van Huystee Film / Humanistische Omroep

Biography

Ramon Maria Gieling doorloopt van 1971 tot 1976 de kunstacademie in Arnhem, waar hij zich toelegt op vrije schilderkunst en grafiek. Via een docent komt hij in aanraking met film en de laatste jaren op de academie maakt hij naast zijn beeldende werk ook korte films. Vanaf 1979 neemt zijn filmloopbaan een vlucht en volgen vele korte en lange cinematografische werken, zowel speelfilms als documentaires. Na de kunstacademie komt hij in aanraking met het theater. Hij schrijft en regisseert in de daaropvolgende jaren vele toneelstukken. Hij is oprichter en redacteur van het kunsttijdschrift Wolfsmond (1967-1987) waarin schrijvers, filmers en componisten aan het woord komen. Tot 1987 exposeert hij tevens vrij werk, met name tekeningen, schilderijen en foto's. De liefde voor Spanje zit diep verankerd. Vanaf 1985 maakt Gieling met regelmaat films in Spanje. Vanaf 1997 werkt hij als filmmaker samen met zijn vaste producent Pieter van Huystee.

Trailer Johann Cruijff - En Un Momento Dado

Loopbaan

In 1979, nadat hij de kunstacademie heeft afgesloten, maakt Ramon Gieling zijn eerste echte film, Vijand Gevraagd, naar een verhaal van Jacq Firmin Vogelaar. In 1982 volgt, met Olga Madsen als producente, zijn eerste speelfilm Assefeest.[50 minuten]. Zijn eerste documentaire werk bestaat uit afleveringen voor Beeldspraak, de serie programma's van de NOS over kunst en kunstenaars. De levende stilte (1983) betreft een portret van de kunstschilder Klaas Gubbels door filmmaker Gieling over tafels, leven, liefde en haat, mensen en de kunst. De film kreeg een nominatie voor Gouden Kalf beste documentaire 1984. Een jaar later volgt voor hetzelfde programma De bescheiden ontketening, een documentaire over Jan Boerman, baanbrekend componist van elektronische muziek. Gielings eerste onafhankelijke documentaire komt uit in 1986 en heet Duende (NOS). Duende, gebaseerd op een essay van de Spaanse schrijver Frederico Garcia Lorca, gaat over het beslissende moment in het stierengevecht en de flamenco.

Scene Duende

De film vormt een soort van beginselverklaring voor zijn latere documentaire werk waarin hij steevast op zoek is naar het ongrijpbare. Werk dat qua vorm zeer gestileerd en deels geensceneerd is, maar tegelijkertijd vaak pas op locatie intuitief en al improviserend zijn specifieke beeldtaal krijgt. In Wij houden zo van Julio (NOS 1990), de speelfilm waarmee hij bredere bekendheid krijgt, praat een groep vrienden over Julio nadat deze persoon uit hun leven verdwenen is. In 1992 volgt Heimwee naar de Dood (NOS), een avondvullende, Mexicaanse variant op zijn Spaanse films. Het idee is gebaseerd op het essay Allerzielen, Allerheiligen van Octavio Paz. Hierin wordt de obsessie van de Mexicaan ten aanzien van de dood in al zijn spot en raadsel inzichtelijk gemaakt. In 1996 maakt hij Off Mineur (NPS), een speelfilm met Gijs Scholten van Aschat in de hoofdrol, waarin de moord van een musicus op zijn vrouw gereconstrueerd wordt. De film won een Golden Gate Award op het Festival van San Francisco, kreeg goede rescensies maar werd door weinigen gezien. In 1997 keert Gieling terug naar Spanje om er De Toekomst is over een uur te maken, een portret van zijn vriend Salvador Vega, de laatste zigeunersmid in Sevilla en ooit door het Franco-regime onschuldig achter tralies gezet. De titel refereert aan de verdwijnende zigeunercultuur, waarin zo geleefd wordt dat het niet mogelijk is langer dan een uur vooruit te kijken. De film won de prijs voor beste documentaire op het festival van Figeira da Foz in Portugal.
In 1988 maakt Gieling voor de NOS Miniatuur , een kort portret over de filmer Johan van der Keuken. In 1997 krijgt zijn band met Van der Keuken, die hij als een van zijn voorbeelden beschouwt, een vervolg in Leven met je Ogen (NPS). Gieling volgt hierin Van der Keuken als deze zijn documentaire To Sang Fotostudio aan het maken is, een portret van de Chinese fotograaf To Sang die aan de Albert Cuypstraat in Amsterdam zijn multiculturele clientele tegen exotische achtergronden vereeuwigt. Leven met je ogen houdt het midden tussen een observerend en evaluerend portret, waarin duidelijk wordt dat ook Van der Keuken de enscenering niet schuwt en kenners hun vinger proberen te leggen op het boeiende aan Van der Keukens filmstijl. Leven met je ogen en To Sang vormen samen een filmduet. In 1998 wordt door de Humanistische Omroep de televisiefilm Ongenade, naar een verhaal van Hugo Claus, uitgezonden.

Scene Ongenade

In 2000 verlaat Gieling kortstondig het filmterrein om voor de RVU het hoorspel Abels laatste Acte te maken. Gieling schrijft het scenario en verzorgt de spelregie. Met Bunuel's Prisoners (2000) maakt Gieling vervolgens wederom een documentaire over een filmisch onderwerp. Hij reist nu naar de verlaten Spaanse streek Las Hurdes, waar de vermaarde Spaanse cineast Luis Bunuel in 1932 zijn Tierra sin pan draaide. De Spanjaard schilderde de mensen uit deze streek af als barbaars, primitief en straatarm. Gieling schetst hoe Bunuels klassieker tot op de dag van vandaag het leven van de huidige bewoners beinvloedt. Ook in Cine Ambulante (VPRO, 2002) gaat het over de cinema en Spanje. Deze documentaire is een portret van 1 van de laatste ambulante filmoperateurs die Spanje nog kent en vormt het eerste deel van zijn Spaanse drieluik. In Film voor Salvador bespiegelt de regisseur vervolgens het leven van zijn opgroeiende zoon en de opvallende rol, die de dood in zijn eigen leven en films speelt. Tussen twee heiligen, zijn bijdrage aan de serie Reisverhalen van de Humanistische Omroep, is een reportage over de reis die hij per trein van San Sebastian in Baskenland naar zijn dorp Frigiliana in Andalusie maakt en zijn ontmoetingen met de mensen die hij onderweg tegenkomt.

Scene Welcome to Hadassah Hospital

Voor de serie Dokwerk (VPRO) maakt hij in 2002 Welcome to Hadassah Hospital. De film schetst een indringend portret van het Hadassah Ziekenhuis in Jeruzalem waarin sinds het uitbreken van de Intifadah zowel Israelische slachtoffers als Palestijnse daders van terroristische aanslagen worden behandeld. Het personeel, dat zowel uit Joden als Arabieren bestaat, houdt de politiek buiten de deur maar de emotionele consequenties voor de pati'nten zijn onvermijdelijk. 2004 wordt het jaar van Johan Cruijff - En Un momento dado, waarin de Nederlandse stervoetballer, die zich in Spanje onsterfelijk heeft gemaakt, aan het eind van de film zelf aan het woord komt. De filmt gaat op het filmfestival van Rotterdam, Gielings vaste premierefestival, van start en krijgt veel belangstelling in de media. Ook deze film is geen conventionele documentaire. Gieling laat dertien welbespraakte Catalanen in bewust geensceneerde poses vertellen over wat Johan Cruijff aan de Catalanen en henzelf in het bijzonder gegeven heeft en wisselt deze spaarzaam maar trefzeker af met beeldend archiefmateriaal. De toon is lyrisch, deels kritisch en ondanks de gepassioneerde bijdragen en de altijd serieuze Cruijff toch licht van toon.

Scene Bi Ba Bo

In 2004 waagt Gieling zich, middels wat hij noemt een 'musical', aan de vierstemmige compositie Bi Ba Bo van Simeon ten Holt, de componist die hij in 1987 al portretteerde voor Beeldspraak in Tussen Front en Thuisfront. In een dadaistisch decor brengen 4 zangers in 11 minuten spelend en zingend de compositie ten gehore. De musical werd gevolgd door Slotstuk, een 10 minuten durend, intiem portret van de 82-jarige componist Ten Holt over leven, dood en het niet-meer-componeren, uitgezonden door VPRO's kunstprogramma R.a.m. In 2005 maakt hij de korte speelfilm (NPS Kort) Geluk; een surrealistisch commentaar op de vreemdelingenangst.

Typering

Ramon Gielings loopbaan is veelzijdig, gepassioneerd en eigenzinnig. De speelfilms, filmische essays, korte films en documentaires van zijn hand zijn zonder uitzondering herkenbaar aan zijn signatuur. Het gaat Gieling niet om de logica, zijn films zijn niet op rationele motieven gestoeld. Ze willen het ongrijpbare, het mythische duiden in filmische interpretaties, die vooral duidelijk maken dat de waarheid alleen bij benadering gekend kan worden. Zijn films leiden niet tot eenduidige ontknopingen. Mensen en gebeurtenissen bestaan bij Ramon Gieling altijd en alleen in de ogen en de verhalen van anderen. De sfeerbeelden en ensceneringen zijn in zoverre transparant dat ze niet de pretentie van objectiviteit uitstralen, maar duidelijk tot doel hebben de kijker te bewegen het cognitieve even in te ruilen voor een gevoelsmatig begrijpen. Zo wil hij naar eigen zeggen met Bunuels Prisoners bijvoorbeeld vooral laten zien hoe (met film) mythes geschapen kunnen worden. Deze documentaire is geen feilloze historische reconstructie of uitputtende analyse maar brengt vooral het onderliggende drama op beeldende wijze in kaart. Het persoonlijke krijgt in veel van zijn films de ruimte. Zo zitten in sommige van zijn films ook persoonlijke terzijdes en bespiegelingen. Die vermenging van het grotere verhaal met het particuliere levert Gieling zowel bewondering als kritiek op. Wel staat algemeen vast dat zijn films, altijd op 16 of 35 mm gedraaid, een grote cinematografische kwaliteit hebben.

Prijzen en onderscheidingen

Bron: NOB Beeld & Geluid